İşyeri kirasında tahliye taahhüdü: geçerlilik koşulları
Yazılı tahliye taahhüdü, kiraya verene hızlı bir tahliye imkânı sağlar; ancak geçerliliği birkaç sıkı koşula bağlıdır ve uygulamada en çok bu koşullar tartışılır.
Kira ilişkilerinde en çok başvurulan, aynı zamanda en çok uyuşmazlık doğuran belgelerden biri tahliye taahhütnamesidir. Türk Borçlar Kanunu'nun 352. maddesinin birinci fıkrası, kiracının kiralananı belli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmesi hâlinde kiraya verene tahliye imkânı tanır.
Geçerlilik için aranan koşullar
• Yazılı olmalıdır. Sözlü taahhüde dayanılarak tahliye istenemez.
• Kiralananın tesliminden sonra verilmiş olmalıdır. Sözleşmeyle aynı anda veya kira ilişkisi kurulmadan önce alınan taahhüt geçersizdir. Bu koşul, kiracının sözleşme yapma aşamasındaki zayıf konumunu korumayı amaçlar.
• Belirli bir tahliye tarihi içermelidir. "En kısa sürede" gibi ifadeler yeterli değildir.
• Kiracının kendisi veya yetkili temsilcisi tarafından verilmelidir. Birden fazla kiracı varsa kural olarak hepsinin taahhüdü aranır.
Bir aylık süre
Taahhüt edilen tarihte kiralanan boşaltılmazsa, kiraya veren bu tarihten başlayarak bir ay içinde icraya başvurmak veya dava açmak suretiyle kira sözleşmesini sona erdirebilir. Bu süre kaçırıldığında, aynı taahhüde dayanılarak tahliye istenemez.
Uygulamada en çok tartışılan nokta: boş tarihli belge
Uygulamada, kira sözleşmesiyle birlikte tarihi boş bırakılmış taahhütname imzalatılması sık görülür. Kiracı sonradan belgenin sözleşmeyle aynı anda ve baskı altında imzalandığını, tarihin sonradan doldurulduğunu ileri sürebilir. Bu iddia ispatlanırsa taahhüt geçersiz sayılır.
Bu nedenle taahhüdün, kira ilişkisi fiilen kurulduktan sonra, ayrı bir belge olarak ve tarihleri tam biçimde doldurulmuş şekilde alınması; kiracı açısından ise imzalanan belgenin bir örneğinin mutlaka saklanması önerilir.
Tahliye taahhüdü dışındaki yollar
Tahliye taahhüdü tek yol değildir. Kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle iki haklı ihtar, kiraya verenin veya yakınlarının konut ya da işyeri ihtiyacı, yeniden inşa ve imar amacıyla esaslı onarım gibi sebepler de kanunda ayrıca düzenlenmiştir. Hangi yolun daha hızlı ve güvenli sonuç vereceği, elde bulunan belgelere ve kira ilişkisinin geçmişine göre değişir.
Kiracı açısından değerlendirme
Kiracı bakımından, geçerli bir taahhüt verilmiş olsa dahi icra takibine itiraz ve tahliye davasında savunma imkânları bulunur. Özellikle taahhüdün verildiği tarih, imzanın aidiyeti ve belgenin içeriğinin sonradan doldurulup doldurulmadığı yönündeki itirazlar süreç içinde incelenir. Bu itirazların süresinde ve usulüne uygun ileri sürülmesi belirleyicidir.
Diğer yazılar